Westerduinen in juni

Het weer was afgelopen dagen zeer wisselvallig, van koude dagen tot mooie voorjaarsdagen. Wandelaars bezochten in grote getalen de gebieden.

De bontbekplevier zat op de strandslagen bij paal 12, 15 en 17. Bij paal 15 en 17 zaten ze weer midden op de parkeerplaats. Het plaatsen met een bordje “pas op hier broed(T) ik” werkt perfect.
De blauwe kiekendieven zijn een ander verhaal. Van de 4 territoria zijn er 2 mislukt en 2 matig aan het leggen. In het ene nest lag 1 ei en in de ander 2. Op de Jan Ayeslag is een nieuw koppel gevormd en weer begonnen met broeden. Op de Ploegelanden zijn de boomvalken weer druk in de weer hun nest te maken. Dit jaar zijn er op veel plekken gekraagde roodstaarten te vinden die aan het nestelen zijn en er is een paapje wat territoriumgedrag vertoond. De broedaantallen van sprinkhaanzangers en wulpen vallen erg tegen. Er komen momenteel ook wat waarnemingen binnen over een nachtzwaluw in het gebied. Op het Alloo zijn 3 stormmeeuwen aan het broeden. De meeuwen in de kolonie hebben weer jongen. Ook de stormmeeuwen bij Ecomare, waarvan er één in de plantenbak broedde, hebben nu jongen. In het bos vliegen z’n 30 kruisbekken en een bonte vliegenvanger.

De vlinders zijn er minder dan andere jaren. De koolwitjes, het geaderd witje en de Sint Jakobsvlinder zie je wel, maar de hoeveelheden zijn veel minder. Zo af toe kom je de glasvleugelpijlstaart tegen en het oranje tipje. De Groentjes kwam je een dag hier en daar tegen, maar dat was weer snel afgelopen. Voor de rest vliegen er nu hooibeestjes, boomblauwtjes, dagpauwogen, citroenvlinders, gamma-uiltjes en kleine vuurvlinders.

Het eerste duinroosje bloeide op 27 mei. Ook de klimopereprijs en roze winterpostelein stonden samen met de veldhondstong in bloei. De grote keverorchis stond weer mooi in bloei in de Bleekersvallei. En op de Osseweid staat de kleine ronde zonnedauw ook weer in bloei en in de duinen de zeekool.

Boswachter Glenn van Ginkel

Strandbroeders, hebben onze hulp nodig. Honden aan de lijn!

Vogels kunnen onder de meest diverse omstandigheden
broeden. Ook op Texel broeden sommige soorten
op plekken die niet het meest voor de hand liggen,
zoals op het strand, waar ze bedreigd worden door
hoog water en stuivend zand. Een aantal soorten
geeft juist aan deze plek de voorkeur.

Dwergstern
Het meest opvallend is de dwergstern: een kleine, 25
cm lange, zeer slanke witte vogel met zwarte pruik en
een gele snavel met zwarte punt. Ze vallen op door hun
scherpe, raspende roep en doordat ze in kolonies broeden.
Ze jagen door met een zeer snelle vleugelslag boven
het water te ‘bidden’, terwijl ze naar kleine visjes speuren.
Vaak dicht bij het strand en de broedplaats duiken
ze om de haverklap het water in. Dwergsterns broeden
bij voorkeur op schelpenbankjes: die liggen iets hoger
en de schelpen geven enige beschutting en camoufleren
de eitjes. Wanneer het goed stuift op het strand kan
het er knap onaangenaam zijn. Het kan zelfs voorkomen
dat een broedende dwergstern levend wordt begraven.
Lange tijd konden dwergsterns zich goed handhaven
langs het strand. Dat zo nu en dan de nesten wegspoelden,
werd gecompenseerd door de korte afstand tot het
voedsel en het nagenoeg niet op het strand komen van
roofdieren op vier poten.

Tijdelijke afzettingen werken
Dat laatste is door onze toegenomen welvaart veranderd.
Steeds meer mensen hebben huisdieren en voldoende
vrije tijd om hun dier op het strand uit te laten. Door de
broedkolonies af te zetten, is nog wel redelijk te voorkomen
dat mensen over de nesten lopen of rijden. Hun
honden zijn minder onder controle te houden; dat lukt
alleen als de baas ze aanlijnt. Op Texel zijn nu op De Hors
twee plekken tijdelijk afgezet door de Vogelwerkgroep
en Staatsbosbeheer. Ook voor individueel broedende
soorten als de bontbekplevier werken eenvoudige afzettingen,
zoals soms op de parkeerterreinen en in het
struingebied van De Slufter.

Plevieren
Andere strandbroeders vallen minder op. De bontbekplevier
en strandplevier broeden niet in kolonies, behalve
soms in een kolonie van de dwergstern. Hun nesten zijn
slecht te vinden en dus niet goed te beschermen. Bezoekers
aan De Hors kunnen daar wel veel aan doen. Loop
zo veel mogelijk daar waar anderen ook lopen, vermijd
schelpenbankjes en kleine duintjes. Om de strandbroeders
en rustende vogels te beschermen, mogen honden
op het strandgedeelte van De Hors alleen tussen 1 september
en 1 maart loslopen. Ook dan mogen ze overigens
geen rustende vogels opjagen. Nu is er ook op het
stranddeel een aanlijnplicht. Op stranddelen waar honden
los mogen lopen, is het van groot belang ze uit de
duinvoet te houden: hier kunnen juist bontbekplevieren
tot broeden komen.
Strandbroeders zitten ook in De Slufter, op het strandje van
de Volharding, het Nioz-strandje en bij de Joost Dourleinkazerne.
Binnendijks kunnen ze profiteren van aangelegde
schelpenbankjes, zoals bij Utopia en andere vogelgebieden
van Natuurmonumenten langs de dijk. Op meer beschutte
stranden broeden ook andere sterns op het strand.

Ronde om Texel
Tijdens de Ronde om Texel staat het werk van Staatsbosbeheer voor een belangrijk deel in het teken van de strandbroeders. Wanneer boten op De Hors stranden moeten ze daar zo worden weggehaald dat de strandbroeders niet verstoord worden, Staatsbosbeheer coördineert dit werk vandaag.

Boswachter Erik van der Spek

Werelderfgoed Waddenzee – dat moet je beleven

Op zaterdag 15 en zondag 16 juni 2013 openen de 9 Nederlandse door UNESCO erkende werelderfgoederen hun deuren en bieden een speciaal samengesteld programma. Eén daarvan is de Waddenzee, die natuurlijk 24 uur per dag, 7 dagen per week, open staat voor iedereen. Maar komend weekend worden onder het motto ‘Werelderfgoed Waddenzee – dat moet je beleven!’ in het Waddengebied diverse extra activiteiten aangeboden om de unieke natuur te kunnen ervaren. Uiteraard in en bij de Waddenzee zelf; die moet het zien, voelen, ruiken! Staatsbosbeheer doet mee met activiteiten op Vlieland, bij de kwelder Holwerd-Oost, in het Lauwersmeer en op Texel.

Nationaal Park Duinen van Texel:
Boeken van onderstaande Staatsbosbeheer-excursies kan via http://www.ecomare.nl of bij excursiebalie van Ecomare Ruyslaan 92, 1796 AZ De Koog, hier kunt u ook terecht voor informatie. Excursies zijn incl. 21% BTW.
- Excursie langs de lepelaarskolonie van de Geul, op zaterdag 15 en zondag 16 juni om 11.00 uur.
In het reservaat De Geul is de grootste broedkolonie lepelaars te vinden. Tijdens de excursie kunt u de lepelaars van dichtbij bekijken. De boswachter van Staatsbosbeheer doet ook graag een boekje open over de geschiedenis, het vogelleven, de plantengroei en het beheer van dit gebied. Kosten: voor volwassenen € 10,25, per groep € 157, tot en met 12j € 6,15, groep € 94.

- Door de zoute kreken van De Slufter, op zondag 16 juni om 11.00 uur.
De Slufter is bijzonder doordat het Noordzeewater er binnen de duinen kan komen. De planten zijn bestand tegen zeewater. Er broeden eidereenden en kluten en in de winter verblijven er wintertalingen en smienten. De boswachter van Staatsbosbeheer vertelt u graag over de geschiedenis en laat u kennismaken met zeekraal en lamsoor. Kosten: volwassenen € 9,25, per groep € 141,50, tot en met 12j € 5,55, groep € 85.

Kwelder bij Holwerd (Noard-Fryslân):
Een wandelexcursie van ca. 2 uur over dit randje van Werelderfgoed Waddenzee op zondag 16 juni. Staatsbosbeheer organiseert in samenwerking met Dorpsbelang Holwerd en agrarische natuurvereniging Ecolana een excursie naar de kwelder Holwerd-Oost. De excursie begint om 13.30 uur en het verzamelpunt is de parkeerplaats bij Restaurant Land en Zeezicht aan de Grandyk (nabij veer naar Ameland).
In het buitendijkse kweldergebied ten oosten van de Veerdam in Holwerd, in Noord-Friesland, werkt Staatsbosbeheer aan het project ‘Naar Buiten Holwerd’. Doel is om de natuurlijke dynamiek die zo kenmerkend is voor de Waddenzee in dit gebied terug te brengen, door de getijdewerking en het aanslibben van grond nieuwe impulsen te geven. Niet alleen de natuur profiteert van dit project: in het plan is tevens een struinpad en observatiepunt opgenomen, waardoor het gebied beleefbaar wordt voor wandelaars. Het project is op dit moment volop in voorbereiding. Tijdens deze excursie geeft de boswachter uitleg over de natuur in dit gebied, het project ‘Naar Buiten Holwerd’ en kunt u genieten van de planten en dieren die op de kwelder voorkomen. De excursie duurt ongeveer 2 uur. Laarzen zijn noodzakelijk!

Nationaal Park Lauwersmeer:
Het Activiteitencentrum De Bosschuur van Staatsbosbeheer is op zaterdag 15 en zondag 16 juni voor publiek geopend van 11.00 tot 17.00 uur. Adres: De Rug 1, 9976 VT Lauwersoog. Op zondag kunt u deelnemen aan een excursie ‘Op zoek naar Orchideeën’, van 11:00 – 12:30 uur. Opgave graag telefonisch via tel. 0519-345145.

Vlieland:
Een leuke excursie naar de vogelrijke Kroon’s Polders, op zaterdag 15 juni om 10.00 uur.
Stap in de wondere wereld van vogels en planten op een bijzonder stukje Vlieland. De Kroon’s Polders is normaal gesproken afgesloten voor publiek. De boswachter van Staatsbosbeheer neemt je graag mee op pad door de polder en vertelt je over dit prachtig stukje natuur. De start is bij het bekende Posthuys. Laarzen zijn noodzakelijk en evt. te huur bij de infocentrum De Noordwester. Kosten: € 5,00 p.p. Minimale deelname 8 personen. Maximaal 25 personen. Aanmelden tot 14 juni via informatiecentrum De Noordwester, tel 0562 – 451700.
Rap mee met Ali B!
Het Werelderfgoedweekend staat dit jaar in het teken van muziek. Kom op zaterdagochtend 15 juni naar de haven van Lauwersoog en rap om 10.00 uur mee met Ali B. Lees hier meer: http://www.werelderfgoed.nl/nieuws/unesco-werelderfgoedweekend-15-en-16-juni

Van de boswachter in De Geul, 1e helft van juni

Na het koude voorjaar is er eindelijk wat meer te zien en op een dag met weinig wind ook veel te horen. Er zijn veel planten die ineens bloeien zoals; stekelbrem, slangenkruid, tormentil, melkkruid ,klaversoorten en vooral heel veel duinroosjes. In de Mokbaai zijn alweer de nodige steltlopers zien: rosse grutto, wulp, zilverplevier en de strandlopers .
Tijdens de excursies zijn langs de Geulplas aalscholvers op het nest met jongen, lepelaars die overvliegen of soms voor je gaan zitten een bad te nemen te zien. Er zijn weer veel kleine zangvogels te horen die bezig zijn met hun 2e nest.
Er is tijdens excursie veel te zien, zoals vorige week toen er tot ieders verbazing een nijlgans bezig was een soortgenoot te verdrinken die te dicht bij zijn jongen kwam. De deelnemers bleven bezig met filmen en het maken van foto’s. Een herinnering om nooit te vergeten.

Boswachter Aris Ellen

Van de boswachter in De Muy en De Slufter, 1e helf juni

De Muy
Hoewel de dichtheid van bloeiende orchideeën dit jaar wat minder lijkt, staan ze er in het land van Leber en Witte mooi bij, deelnemers aan de excursie kunnen ze goed fotograferen. Verder zijn er o.a. ratelaar, zwarte zegge, reukgras, echte koekoeksbloem en stijve ogentroost te vinden. Ook op de afgeplagde delen duiken steeds meer orchissen op. In de duinen doen muizenoortje, duinroosje, rolklaver, reigersbek er een schepje bovenop. Het begraasde deel excursieroute loopt via het afgeplagde proefstuk naar het prachtige veentje waar ook orchideeën te vinden zijn, daarna klauteren we over raster en komen we in het onbegraasde deel van het gebied terecht, waar we vanaf een duintop een prachtig uitzicht hebben op de Slufter monding, Muyplas en de zee. Op de Muyplas zelf zijn grote aantallen aalscholvers te zien. Hoewel er 46 paar lepelaars broeden, zijn ze alleen op luchtfoto’s duidelijk waar te nemen; af en toe scharrelt er een langs de plas. Met een beetje geluk zien we kiekendieven al dan niet met prooi vliegen. Hoge, oude schoenen of laarzen zijn gewenst, hoewel de omstandigheden nu snel droger kunnen worden. Deze wandeling is zeer de moeite waard.

De Slufter
Er zat bij de laatste excursie nog een eider te broeden, maar dat zal de laatste zijn voor dit jaar. Er zwemmen nu een massa eiderpullen rond in de kreken, we hebben er 230 geteld. Ook zijn er nu eindelijk pullen van de bergeend gespot; 32 stuks. Het aantal alarmerende wulpen, tureluurs en scholeksters valt dit jaar op de excursieroute wat tegen. De vegetatie staat er echter mooi bij en het lepelblad verspreid een zoete weeïge lucht. Schorrenzoutgras ‘moet’ je minstens een keer in je leven geproefd hebben. De omstandigheden kunnen zeer divers zijn in het gebied, soms zijn laarzen te weinig (dijhoog water)soms staat er nauwelijks water. De Slufter blijft een verassend gebied.

Eierlandse Duinen
Dit jaar doet ook het duinviooltje het bijzonder goed, vooral in de Eierlandse Duinen staan ze er prachtig bij, nu maar wachten op de drie soorten parelmoervlinders, die eieren hier op afzetten.

Boswachter Rob Sier

Koereiger zoekt gezelschap van koeien in De Muy op Texel

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

De koereiger die al een paar dagen op Texel verblijft zit vandaag in het natuurreservaat De Muy. Van af het wandelpad het Slag door de Nederlanden is goed te zien hoe de koereiger in de buurt van de Galloway’s blijft die hier voor Staatsbosbeheer het gebied begrazen. De koereiger loopt met de kudde mee of vliegt bij grotere verplaatsingen een stukje mee.

Deze normaal Zuid-Europese en verder broedende vogel laat zich steeds vaker in ons land zien en broed hier zelfs incidenteel. Ze leven in moerasgebieden en weilanden met vee, waar ze jagen op insecten die door de grazende dieren worden opgejaagd. Ze lopen daarbij soms letterlijk tussen de poten van de koeien door. Soms liften ze zelfs op de rug van de grazers mee.

Boswachter Erik van der Spek

Rondje De Muy, leuke rondwandeling ten noorden van De Koog

Vanuit De Koog is dit een leuke rondwandeling
(5,4km) door de duinen van het bekende natuurreservaat
De Muy. Het startpunt ligt aan de Badweg bij
de receptie van Kogerstrand, de route is met blauwe
kleurkoppalen of pictogrammen van een wandelaar
op blauwe ondergrond gemarkeerd. Er zitten enkele
steile hellingen (> 1:8) en grote delen gaan over onverharde
en soms ruige paden. De moeilijkste stukken
zijn met een kleine omweg te vermijden.

Bosrand
Via het terrein van de camping gaat de route door de bosrand
die De Koog beschut. Vanaf de zeekant gingen hier
de dennen dood door het barre klimaat en aantasting
door insecten. Om de beschutting in stand te houden,
heeft Staatsbosbeheer opnieuw dennen aangeplant.
Door de bomen heel ruim te dunnen, blijft het bos nu
gezond en kunnen jonge bomen ontkiemen. De strook
oud bos is nu bosspeelplaats. Hier mag buiten de paden
worden gespeeld en kunnen met losse takken hutten
worden gebouwd.

Nederlanden
Het eerste stuk in de duinen gaat door de polder het Kogerveld,
voor 1349 ingepolderd. De schapenboet ‘Boet
van Hopman’, west van het pad, herinnert aan het boerderijtje
dat hier heeft gestaan. Op verzoek van Staatsbosbeheer
heeft De Lieuw hier weer een stuk tuinwal
omheen aangelegd. Vroeger werden de percelen in de
duinen door boeren ook met tuinwallen begrensd. Vaak
met minder lagen zoden, maar toch effectief door de stekelige
takken van duindoorns die er op werden gezet.
Aan de andere kant is op het strand tussen de duinen van
de Duivekelder en de Zanddijk aan het begin van de 19e
eeuw het poldertje de Nederlanden aangelegd. Later is
het hele gebied tot aan De Slufter ingepolderd en grotendeels
in weiland veranderd. Staatsbosbeheer heeft de
meeste weilanden geplagd en het gebied wordt steeds
meer een grote natte duinvallei.

Bertusnol
Via het Slag langs de Bertusnol gaat de route richting
zee. Het hoogste duin is genoemd naar een vogelwachter
die vanaf de duintop het gebied in de gaten hield. Nu
is het een uitkijkpunt waar alle bezoekers van het gebied
naar toe kunnen klimmen. Er is een goed uitzicht over
het hele gebied. De verschillende stuifdijken die op het
vroegere brede strand zijn aangelegd, zijn goed te herkennen.
Tussen de stuifdijken ligt de beroemde Muyplas.
Hier is een van de lepelaarkolonies van Texel te vinden.
Dit gebied is in voorjaar en zomer te bezoeken met de
boswachters van Staatsbosbeheer. Deze excursie kunt u
boeken bij Ecomare.

Duivekelder
De hoge duinrug waarlangs de route terug gaat
richting De Koog heet de Richel van de Duivekelder.
Volgens de overlevering heette het oorspronkelijk
Dievekelder: een strandjutter verstopte in een
stuifkuil juthout, dat vervolgens gestolen werd. Via
het kampeerterrein komt u weer in De Koog terug.

Boswachter Erik van der Spek